نمىتوان از اين بنا ، معتبر بودن استصحاب نزد شارع را به دست آورد . » پاسخ : آنچه مهم است اصل ثبوت تبانى عقلا بر اخذ به حالت سابق است و اختلاف اسباب تبانى نزد ايشان ، زيانى به مقصود ( كشف موافقت شارع ) وارد نمىسازد . و چون موافقت شارع با اخذ به حالت سابق معلوم شد ، اين امر جز با تعبد به حالت سابق نخواهد بود . آرى ، اگر سبب تبانى ايشان اميد به تحصيل واقع يا احتياط باشد ، نمىتوان ثبوت آن نزد شارع را به عنوان يك قاعدهء عمومى احراز كرد . اما همهء سخن در آن است كه اين امور در تبانى عقلا دخيل باشد . اشكال دوم بر مقدمهء دوم : بناى عقلا تنها در صورتى كاشف از حكم شارع خواهد بود كه موافقت شارع را با ايشان احراز كرده باشيم . اما دليلى بر اين موافقت وجود ندارد ، بلكه عمومات آيات و اخبارى كه از پيروى غير علم نهى كرده‌اند ، و نيز ادلهء برائت و احتياط براى ابراز ناخشنودى از اين بنا كفايت مىكند . پاسخ : نفس بناى عقلا در صورت عدم احراز ردع ، دليل بر موافقت شارع است و نيازى به دليل مستقل نيست . و اما آيات و روايات نهىكننده از پيروى غير علم ، صلاحيت براى ردع از اين بنا را ندارند ، زيرا مقصود از آنها نهى از پيروى ظن و گمان براى اثبات واقع با آن است و ما در استصحاب درصدد اثبات واقع نيستيم . دليل برائت و احتياط نيز در عرض دليل استصحاب است و نمىتواند ردع آن به شمار آيد . لا يجب فى كشف موافقة الشارع إحراز إمضائه من دليل آخر ، لان نفس بناء العقلاء هو الدليل و الكاشف عن موافقته . فيكفى فى المطلوب عدم ثبوت الردع و لا حاجة إلى دليل آخر على إثبات رضاه و امضائه . و عليه ، فلم يبق علينا الا النظر فى الآيات و الأخبار الناهية عن اتباع غير العلم فى انها صالحة للردع فى المقام أو غير صالحة ؟ و الحق انها غير صالحة ، لان المقصود من النهى عن اتباع غير العلم هو النهى عنه لإثبات